Główna
Środki transportu samochodowego, a więc wszystkie pojazdy samochodowe, ciągniki bez względu na rodzaj konstrukcji, a także naczepy i przyczepy, które z punktu widzenia obsługi i naprawy muszą być traktowane łącznie z pojazdem ciągnącym, mają podobne cechy wynikające z przeznaczenia. Wszystkie mają nadwozie lub łoże przeznaczone do przewożenia ładunków, podwozie z układem jezdnym służące dó niesienia nadwozia oraz własny układ napędzający lub urządzenie do ciągnięcia przez inny pojazd. We wszystkich rodzajach pojazdów samochodowych można wyodrębnić zespoły i układy.
Do podstawowych zespołów i układów zalicza się:
ramę, a w konstrukcjach bezramowych — inny zespół spełniający zadania ramy,
nadwozie,
silnik,
układ napędowy,
układ jezdny,
układ hamulcowy,
układ kierowniczy,
układ elektryczny,
układ chłodzenia.
W czasie eksploatacji poszczególne elementy tych zespołów i układów zużywają się lub rozregulowują. Trwałość ich, podobnie jak w innych maszynach i urządzeniach, zależy od konstrukcji i budowy, a przede wszystkim od sposobu użytkowania w różnych warunkach drogowych i atmosferycznych oraz utrzymania ich we właściwym stanie technicznym. Warunki drogowe i atmosferyczne mają duży wpływ na trwałość pojazdów samochodowych. Stan techniczny mechanizmów zmienia się w czasie eksploatacji w zależności od sposobu użytkowania. Rozluźniają się połączenia, głównie w wyniku zużycia, zachodzą zmiany kształtu poszczególnych części, niezależnie od postępującego również niszczenia w wyniku korozji itp.
Obserwacja i badania prowadzone po różnych okresach pracy pojazdów samochodowych wykazały, że niektóre ich elementy zużywają się szybciej i pracują krócej, inne — eksploatowane w korzystniejszych warunkach — pracują dłużej. Właśnie te wcześniej zużywające się elementy wymagają zabiegów opóźniających proces zużycia, a więc operacji przeciwdziałających niekorzystnym zmianom. Wynika stąd potrzeba obsługi technicznej i napraw bieżących pojazdów samochodowych, polegająca na przygotowaniu ich do pracy ciągłej. Prawidłowa obsługa powinna nie tylko zmniejszyć proces zużywania się mechanizmów, ale także zapewnić pełną gotowość tych pojazdów do pracy przewozowej. W razie stwierdzenia nadmiernego zużycia lub uszkodzenia części naprawa powinna być dokonana na bieżąco. Gdyby konstruktorom i producentom pojazdów samochodowych udało się uzyskać jednakowe okresy zużycia wszystkich elementów konstrukcji i zastosowanych materiałów, bez potrzeby stosowania kosztownych zabiegów, wówczas gospodarka pojazdami samochodowymi byłaby znacznie łatwiejsza i tańsza. Z przyczyn techniczno-ekonomicznych nie jest to jeszcze powszechnie osiągalne i możliwe. W istniejących warunkach konieczne jest zapobieganie zużyciu poszczególnych elementów pojazdów samochodowych i stałe prowadzenie prac, mających na celu przedłużenie okresu użytkowania i trwałości pojazdów samochodowych. W tym kierunku należy prowadzić nie tylko badania, lecz także podjąć praktyczne działania zorganizowania i zainwestowania zaplecza technicznego, zajezdni* stacji obsług, warsztatów napraw, w których mogłaby być postawiona bezbłędna diagnoza odnośnie stanu technicznego pojazdu samochodowego i niezbędnego zakresu naprawy oraz wykonane czynności obsługowo-naprawcze, zapewniające prawidłowy stan techniczny pojazdów.